Çocukların sosyal medya kullanımına yönelik uzun süredir gündemde olan yaş sınırlamasıyla ilgili yeni bir adım atıldı. Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığı tarafından hazırlanan yönetmelik, 10 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı. Düzenlemeyle 15 yaşını doldurmamış çocukların sosyal ağ hizmetlerinden yararlanmasına sınır getirilirken, 18 yaşından küçük kullanıcılar için de yeni güvenlik önlemleri belirlendi. Yönetmeliğin 1 Kasım 2026'da yürürlüğe girmesi planlanıyor.
15 Yaş Altındaki Kullanıcılar İçin Hesap Açma Dönemi Sona Eriyor
Yeni yönetmeliğe göre sosyal ağ sağlayıcıları, 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamayacak. Türkiye'den erişilebilen yerli ve yabancı sosyal ağ platformlarını kapsayan düzenleme, hesap açılışından yaş doğrulamasına kadar çeşitli yükümlülükler getiriyor.
Instagram, TikTok ve YouTube gibi sosyal ağlarda uygulanacak kuralların yanı sıra çocukların dijital ortamlardaki güvenliğini artırmaya yönelik önlemler de düzenlemenin kapsamına giriyor.
Mevcut hesaplar için ise ayrı bir geçiş süreci öngörülüyor. Platformların yaş doğrulama işlemlerini en geç 31 Mart 2027 tarihine kadar tamamlaması gerekecek. Yapılan kontroller sonucunda 15 yaşını doldurmadığı belirlenen kullanıcıların hesapları kapatılacak.
Yaş Doğrulaması e-Devlet Üzerinden Yapılacak
Düzenlemenin öne çıkan başlıklarından biri de yaş doğrulama sistemi oldu. Sosyal ağ sağlayıcıları, kullanıcıların yaşını belirlemek için e-Devlet Kapısı üzerinden oluşturulacak özel bir doğrulama belirtecinden yararlanacak.
Bu sistemde platformlara kullanıcının kimlik bilgilerinin tamamının aktarılması yerine yalnızca yaş sınırlarına ilişkin bilgi sunulması hedefleniyor. Böylece kişinin 15 yaşını doldurup doldurmadığı ve 18 yaş sınırına ulaşıp ulaşmadığı doğrulanabilecek.
Platformlar, kullanım sırasında yaş bilgisiyle ilgili şüpheli bir durumla karşılaşmaları hâlinde kullanıcıdan yeniden doğrulama isteyebilecek. Yaş şartını karşılamayan kişilerin yeni hesap açma talepleri ise kabul edilmeyecek.
15-18 Yaş Arasındaki Gençlere Özel Sosyal Medya Hesapları
Yönetmelik, 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşına ulaşmamış kullanıcılar için de önemli değişiklikler içeriyor. Bu yaş grubuna yönelik hesaplarda daha sıkı gizlilik ve güvenlik ayarlarının varsayılan olarak uygulanması gerekecek.
Yeni kurallar kapsamında öne çıkan uygulamalar şöyle:
- Gizli profil: Çocuk hesapları varsayılan olarak herkese açık olmayacak.
- Mesajlaşma kısıtlamaları: Genç kullanıcılar yalnızca takip ettikleri hesaplardan mesaj alabilecek.
- Takip listelerinin korunması: Takipçi ve takip edilen listeleri diğer kullanıcılar tarafından görüntülenemeyecek.
- Canlı yayın yasağı: Çocuk hesaplarından canlı yayın açılmasına izin verilmeyecek.
- Kişiselleştirilmiş reklam kısıtlaması: Kullanıcıların davranışlarına veya profillerine dayalı kişiselleştirilmiş reklamlar gösterilemeyecek.
- Dijital güvenlik önlemleri: Çocukların içeriklerinin ve hesap bilgilerinin korunması için ek teknik tedbirler uygulanacak.
Düzenleme ayrıca çocuk hesaplarının rehber eşleştirmelerinde kullanılmasını ve diğer kullanıcılara takip önerisi olarak sunulmasını da sınırlandırıyor.
Ebeveynlere Ekran Süresi ve Harcama Kontrolü
Yeni uygulamayla birlikte ebeveynlerin çocuklarının sosyal medya kullanımını yönetebilmesine yönelik araçların da platformlar tarafından sunulması zorunlu olacak.
Bu araçlar sayesinde aileler çocuklarının günlük kullanım sürelerini sınırlandırabilecek, harcama limitleri belirleyebilecek ve konum paylaşımı gibi hesap ayarlarını yönetebilecek. Ücretli üyelikler ve uygulama içi satın alımlar da ebeveyn onayına bağlanabilecek.
Bununla birlikte yönetmelik, ebeveyn denetiminin çocukların mahremiyetini ölçüsüz biçimde ihlal etmemesi gerektiğine de işaret ediyor. Denetim mekanizmalarının yalnızca gözetim amacı taşımaması, çocukların güvenliğini destekleyen bir yaklaşımla tasarlanması öngörülüyor.
Kurallara Uymayan Platformlara Yaptırım Uygulanabilecek
Yönetmelik, yaş doğrulama veya hesap güvenliği uygulamalarında sorun yaşanması ihtimaline karşı itiraz mekanizması kurulmasını da zorunlu kılıyor. Sosyal ağ sağlayıcılarının Türkçe hizmet veren ve insan incelemesine imkân tanıyan bir başvuru sistemi oluşturması gerekecek.
Haksız hesap askıya alma işlemleri ve hatalı yaş tespitleri nedeniyle kullanıcılar bu mekanizmalara başvurabilecek. İtirazların değerlendirilmesinde yalnızca otomatik sistemlere dayanılmaması, insan incelemesinin de sürece dâhil edilmesi öngörülüyor.
Yükümlülüklerini yerine getirmeyen platformlar hakkında ise 5651 sayılı Kanun kapsamında yaptırımlar uygulanabilecek. İhlalin niteliği, ağırlığı ve etkilenen çocukların sayısı değerlendirmede dikkate alınacak.
Yeni Düzenleme Ne Zaman Başlayacak?
Yönetmeliğin genel hükümleri 1 Kasım 2026 itibarıyla yürürlüğe girecek. Mevcut hesapların yaş doğrulama sürecinin tamamlanması için belirlenen son tarih ise 31 Mart 2027 olacak.
Yeni dönemde sosyal medya platformlarının yalnızca yaş sınırını uygulaması yeterli olmayacak. Çocuklara özel hizmet sunulması, gizlilik önlemlerinin güçlendirilmesi ve ebeveyn kontrol araçlarının sağlanması da platformların sorumlulukları arasında yer alacak.
Düzenlemenin uygulamaya geçmesiyle birlikte çocukların sosyal medya erişim koşullarında ve dijital platformların güvenlik politikalarında önemli değişiklikler yaşanması bekleniyor.
OkurLab'ı Google'da Takip Edin
Kültür sanat akışınızı siz yönetin.