Instagram ve Facebook’ta kullanıcıları hedef alan dolandırıcılık yöntemlerine bir yenisi daha eklendi. Siber güvenlik uzmanlarının dikkat çektiği yöntemde dolandırıcılar, gerçekte var olmayan doktor profilleri oluşturarak sağlık ve kişisel bakım ürünlerini uzman tavsiyesi gibi pazarlıyor.
Siber güvenlik uzmanı María Aperador, yaptığı incelemelerde doktor veya sağlık kuruluşu izlenimi veren 600’den fazla sosyal medya sayfasına rastladığını belirtiyor. Söz konusu rakam bağımsız bir araştırmayla doğrulanmış değil ve uzman tarafından gerçekleştirilen çalışmaya dayanıyor. Ancak farklı araştırmalar da Meta platformlarında sahte sağlık uzmanı profilleri üzerinden yürütülen benzer kampanyaların arttığına işaret ediyor.
Sahte doktor profiliyle güven oluşturuyorlar
Dolandırıcıların kullandığı yöntemin merkezinde, tüketicide güven duygusu oluşturmak bulunuyor. Bunun için gerçek bir doktora ait olmayan isimler seçiliyor, beyaz önlüklü kişilerin fotoğrafları profil görseli olarak kullanılıyor ve bazı hesaplarda gerçekte bulunmayan uzmanlık alanları belirtiliyor.
Hazırlanan reklam ve paylaşımlarda ise bu kişiler, sağlık konusunda tavsiyelerde bulunan gerçek uzmanlar gibi gösteriliyor. Bazı içerikler yeni bir bilimsel buluş veya doktor önerisi şeklinde hazırlanırken, kullanıcılar güvenilir bir sağlık kaynağına ulaştıklarını düşünerek ürünlerin satıldığı internet sitelerine yönlendiriliyor.
Buradaki amaç yalnızca bir ürünün satışını gerçekleştirmek de olmayabiliyor. Kullanıcıların sahte alışveriş sitelerine yönlendirilmesiyle kişisel ve finansal bilgilerinin ele geçirilmesi de mümkün hale geliyor.
Yapay zekâ destekli hesaplar dikkat çekiyor
Sahte doktor hesaplarına ilişkin farklı araştırmalar da yöntemin sosyal medyada yaygınlaştığını ortaya koyuyor.
Maldita.es tarafından Temmuz 2026’da gerçekleştirilen bir araştırmada Instagram’da doktor izlenimi veren ve yapay zekâyla oluşturulduğu belirtilen 25 hesap incelendi. Bu hesapların toplam takipçi sayısının 3,6 milyonun üzerine çıktığı ve içeriklerin yüz milyonlarca kez görüntülendiği aktarıldı. Araştırmada incelenen hesapların yüzde 64’ünün sağlıkla ilgili iddialar kullanarak ürün satışına yöneldiği belirtildi.
Facebook’ta yapılan başka bir incelemede ise sağlık tavsiyeleri paylaşan 232 hesap ve sayfa ele alındı. Araştırmacılar, bu hesapların önemli bir kısmında yapay zekâ tarafından oluşturulan doktor benzeri karakterlere yer verildiğini ve kullanıcıların takviye ürünleri ile çeşitli satış platformlarına yönlendirildiğini belirledi.
Tehlike alışverişle sınırlı değil
Sahte doktor reklamları üzerinden yapılan alışverişlerde kullanıcıların karşılaşabileceği risk yalnızca parasını kaybetmek değil. Dolandırıcılık amacıyla oluşturulmuş internet sitelerine girilen ad, telefon numarası, e-posta adresi ve ikamet bilgileri gibi kişisel veriler daha sonra farklı dolandırıcılık girişimlerinde kullanılabilir.
Özellikle ödeme sırasında paylaşılan kart ve finansal bilgilerin ele geçirilmesi ise daha ciddi sonuçlara yol açabilir.
Aperador, daha önce de Instagram ve Facebook üzerinden reklamı yapılan sahte mağazalara karşı kullanıcıları uyarmıştı. Uzmanın aktardığına göre dolandırıcılar bazı durumlarda yalnızca sahte sosyal medya hesapları oluşturmakla kalmıyor, baştan sona yeni bir marka ve e-ticaret sitesi de hazırlayabiliyor. Bu siteler daha sonra sosyal medya reklamları aracılığıyla potansiyel müşterilerin karşısına çıkarılıyor.
Bir hesabın sahte olduğu nasıl anlaşılır?
Sosyal medya üzerinden özellikle sağlık, güzellik veya takviye ürünü satın alırken hesabın arkasındaki kişinin gerçekten o uzman olup olmadığının araştırılması önem taşıyor.
Doktorun adı internet üzerinde aratılarak çalıştığı hastane, klinik, meslek kuruluşu veya güvenilir sağlık kaynaklarında kayıtlı olup olmadığı kontrol edilebilir. İddia edilen uzmanlık alanıyla ilgili hiçbir güvenilir kayda rastlanmaması önemli bir şüphe işareti olabilir.
Ürünün satıldığı internet sitesinin de ayrıca incelenmesi gerekiyor. Şirket bilgilerinin bulunmaması, açık bir iletişim adresinin verilmemesi, sitenin çok kısa süre önce kurulmuş olması veya ürünle ilgili gerçekçi olmayan sağlık vaatlerinin öne çıkarılması dikkat edilmesi gereken noktalar arasında yer alıyor.
Yalnızca sosyal medya reklamları üzerinden ulaşılan ve hakkında bağımsız bilgi bulunmayan mağazalara karşı da temkinli olmak gerekiyor.
Uzmanların önerileri arasında şüpheli bağlantılara doğrudan tıklamadan önce güvenlik araçlarıyla kontrol etmek de bulunuyor. Ancak bir bağlantının herhangi bir güvenlik servisinde "güvenli" görünmesi, sitenin kesin olarak güvenilir olduğu anlamına gelmiyor.
Sahte doktor profilleriyle yürütülen bu kampanyalar, aslında yeni bir dolandırıcılık fikrinden çok mevcut yöntemlerin yapay zekâ teknolojileriyle daha kolay ve geniş ölçekte uygulanabilen bir biçimi olarak öne çıkıyor. Özellikle gerçekçi görsellerin ve doktor kimliğini taklit eden içeriklerin kolayca üretilebilmesi, kullanıcıların sosyal medya reklamlarına karşı daha dikkatli olmasını gerektiriyor.
OkurLab'ı Google'da Takip Edin
Kültür sanat akışınızı siz yönetin.