Sally Rooney’nin kitapları İngiltere’de satılabilecek mi?

İrlandalı yazar Sally Rooney’nin kitaplarının İngiltere’deki dağıtımına ilişkin tartışmada yeni bir gelişme yaşandı. Kitapçılar Birliği (Booksellers Association – BA) tarafından alınan hukuki görüşe göre, kitapçıların ellerinde bulunan mevcut nüshaları satmaları veya yurt dışından kitap temin ederek satışa sunmaları nedeniyle hukuki yaptırımlarla karşılaşma ihtimali düşük görülüyor. Ancak bu değerlendirme, kitapçılara yönelik kesin bir yasal güvence anlamına gelmiyor.

Rooney ve yayıncısı Faber, ekim ayının ortasında yaptıkları açıklamada, yazarın İngiltere’de terör mevzuatı kapsamında yasaklanan Palestine Action grubuna verdiği destek nedeniyle ülkedeki yayıncılık anlaşmalarının hukuki açıdan sorunlu hâle geldiğini bildirmişti. Bu gelişmenin ardından Rooney’nin eserlerinin İngiltere’deki dağıtımı durdurulmuştu.

Kitapçılar Sally Rooney’nin eserlerini satmaya devam edebilir mi?

The Bookseller’ın haberine göre, Faber’in kararının ardından hukuki görüş alan Kitapçılar Birliği, mevcut stokların satışının ve yurt dışından getirilen kitapların İngiltere’de satışa sunulmasının otomatik olarak hukuki yaptırım doğurmasının beklenmediğini belirtti.

Bununla birlikte birlik, kitapçıları dikkatli hareket etmeleri ve kendi koşullarını ayrı ayrı değerlendirmeleri konusunda uyardı. Alınan hukuki görüş, olası yasal işlemlere karşı genel ve kesin bir koruma sağlamıyor. Dolayısıyla her işletmenin içinde bulunduğu durum farklı değerlendirilebilir.

Bu açıklama, Rooney’nin kitaplarının İngiltere’deki tüm kitapçılardan kaldırılmadığını da ortaya koyuyor. Ellerinde mevcut nüshalar bulunan mağazalarda satışlar sürebilir. Ancak kitapların bulunabilirliği, mağazaların stok durumuna ve kendi kararlarına bağlı olacak.

Sally Rooney’nin kitaplarının dağıtımı neden durduruldu?

Tartışmanın merkezinde, Rooney’nin Filistin yanlısı doğrudan eylem grubu Palestine Action’a verdiği destek bulunuyor. İngiltere’de Temmuz 2025’te terör örgütü olarak yasaklanan grup, yazarın açıklamaları ve yayıncılık gelirleriyle ilgili hukuki tartışmaların odağına yerleşti.

Normal People, Conversations with Friends ve Beautiful World, Where Are You gibi romanlarıyla tanınan Rooney, eserlerinden elde edilen telif gelirlerini ve uyarlama haklarından sağlanan kazançları gruba aktarmayı planladığını ifade etti.

Yazarın yayıncısı Faber, 14 Ekim’de yaptığı açıklamada Rooney’nin kitaplarını İngiltere’de hiçbir formatta tedarik etmeye devam edemeyeceğini duyurdu. Yayınevi, yürürlükteki mevzuatın İngiltere kaynaklı gelirlerin yazara aktarılmasını engellediğini belirterek, bir yazarın eserlerini yayımlayıp karşılığında kendisine ödeme yapamamanın kabul edilebilir olmadığını bildirdi.

Faber, İngiltere dışındaki pazarlarda ise Rooney’nin eserlerini yayımlamayı ve satmayı sürdüreceğini açıkladı.

Sally Rooney’nin kitapları İngiltere’de yasaklandı mı?

Yaşanan gelişmelerde önemli bir ayrım bulunuyor: Rooney’nin romanları resmî olarak yasaklanmış değil. Dağıtımın durdurulması, yazarın siyasi tutumu ve bu tutumla bağlantılı ödemelerin doğurabileceği hukuki sonuçlara ilişkin endişeler nedeniyle alınan bir karar.

Kitapçılar Birliği’nin aldığı hukuki görüş, yalnızca kitap satmanın suç teşkil edebileceğinden endişe eden perakendecilere belirli ölçüde açıklık sağlıyor. Ancak bu değerlendirme, dağıtım kararına yol açan hukuki belirsizliği bütünüyle ortadan kaldırmıyor.

Okurlar açısından mevcut tablo, Rooney’nin kitaplarına ulaşmanın hâlâ mümkün olabileceğini gösteriyor. Kitapçıların ellerindeki nüshalar satışta kalabilir; yurt dışından bağımsız olarak temin edilen eserler de koşullara bağlı biçimde satışa sunulabilir. Bununla birlikte, bu seçeneklerin her durumda hukuki açıdan sorunsuz olduğu söylenemiyor.

İngiltere’de düzenli dağıtım henüz başlamadı

Kitapçılar Birliği’nin açıklaması perakendecilere bir ölçüde yol gösterse de Faber’in dağıtımı durdurma kararında geri adım attığına ilişkin bir duyuru bulunmuyor. Bu nedenle Rooney’nin eserlerinin İngiltere’deki düzenli tedarik sürecinin yeniden başladığı söylenemiyor.

Gelişme, yayıncılık sektöründe yazarların siyasi tutumları, yayınevlerinin yasal yükümlülükleri ve kitapçıların satış özgürlüğü arasındaki sınırların nasıl belirleneceği sorusunu da gündeme getiriyor.

Şimdilik İngiltere’deki okurların Sally Rooney’nin kitaplarını satın alması tamamen imkânsız değil. Ancak mevcut stoklardan satış yapılması veya kitapların yurt dışından temin edilmesi, yayınevinin ülkedeki düzenli dağıtımının devam etmesinden farklı bir durum olarak değerlendiriliyor.